สิ่งที่ควรรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับ Linux
1. พื้นฐานของระบบปฏิบัติการ Linux
Linux เป็นระบบปฏิบัติการแบบ Open Source
มีหลายเวอร์ชันที่เรียกว่า “Distro” เช่น:
Ubuntu (เหมาะกับผู้เริ่มต้น)
Debian
CentOS / AlmaLinux (สายเซิร์ฟเวอร์)
Arch Linux (สายฮาร์ดคอร์)
สิ่งที่ควรรู้ และควรฝึกฝนใน Linux เบื้องต้น
2. การใช้คำสั่งพื้นฐานใน Terminal
pwd– แสดง path ปัจจุบันls– แสดงรายชื่อไฟล์และโฟลเดอร์cd– เปลี่ยน directorymkdir– สร้างโฟลเดอร์rm– ลบไฟล์/โฟลเดอร์cp– คัดลอกไฟล์mv– ย้าย/เปลี่ยนชื่อไฟล์touch– สร้างไฟล์เปล่า
3. จัดการไฟล์และสิทธิ์
chmod– เปลี่ยน permission ไฟล์chown– เปลี่ยนเจ้าของไฟล์ls -l– ดูสิทธิ์ของไฟล์cat,less,head,tail– ดูเนื้อหาไฟล์
4. การเข้าใจโครงสร้างไฟล์ใน Linux
/home– โฟลเดอร์ของ user/etc– เก็บ config/var/log– ไฟล์ log ต่างๆ/usr/bin– โปรแกรมที่ใช้ทั่วไป/root– home ของ root user
ทักษะที่ควรฝึกเพิ่ม
5. จัดการแพ็กเกจ (Package Management)
ขึ้นอยู่กับ Distro ที่ใช้:
Ubuntu/Debian:
aptเช่นsudo apt update && sudo apt install nginxCentOS/RHEL:
yumหรือdnf
6. การจัดการ User
adduser,useradd,passwdsudo– ใช้รันคำสั่งในสิทธิ์ root
7. ตั้งค่าเครือข่าย
ifconfig/ip a– ดู IP addressping,traceroute,curl,wget– ทดสอบเครือข่าย
แนะนำโครงงานสำหรับฝึกหัด
ลองติดตั้ง Linux (เช่น Ubuntu Server) บนเครื่องจริงหรือ VirtualBox แล้วลอง:
สร้าง user ใหม่และจัดสิทธิ์
ติดตั้ง Apache/Nginx แล้วเปิดหน้าเว็บ
สร้าง cron job ให้รันสคริปต์ทุกวัน
เขียน bash script ง่ายๆ เช่น backup ไฟล์
แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม (ฟรี)
YouTube ช่อง: Nixie Pixel, NetworkChuck
ถ้าใช้ Linux ทำเว็บ/เซิร์ฟเวอร์
ควรศึกษาต่อ:
SSH และการเชื่อมต่อระยะไกล
การใช้
tmux,screenการติดตั้ง Docker
การตั้ง firewall ด้วย
ufw

