เริ่มต้นใช้ Linux ภายใน 10 นาที! พร้อมคำสั่งพื้นฐานที่ต้องรู้

สิ่งที่ควรรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับ Linux

1. พื้นฐานของระบบปฏิบัติการ Linux

• Linux เป็นระบบปฏิบัติการแบบ Open Source

• มีหลายเวอร์ชันที่เรียกว่า “Distro” เช่น:

  • Ubuntu (เหมาะกับผู้เริ่มต้น)

  • Debian

  • CentOS / AlmaLinux (สายเซิร์ฟเวอร์)

  • Arch Linux (สายฮาร์ดคอร์)

สิ่งที่ควรรู้ และควรฝึกฝนใน Linux เบื้องต้น

2. การใช้คำสั่งพื้นฐานใน Terminal

• pwd – แสดง path ปัจจุบัน

• ls – แสดงรายชื่อไฟล์และโฟลเดอร์

• cd – เปลี่ยน directory

• mkdir – สร้างโฟลเดอร์

• rm – ลบไฟล์/โฟลเดอร์

• cp – คัดลอกไฟล์

• mv – ย้าย/เปลี่ยนชื่อไฟล์

• touch – สร้างไฟล์เปล่า

3. จัดการไฟล์และสิทธิ์

• chmod – เปลี่ยน permission ไฟล์

• chown – เปลี่ยนเจ้าของไฟล์

• ls -l – ดูสิทธิ์ของไฟล์

• cat, less, head, tail – ดูเนื้อหาไฟล์

4. การเข้าใจโครงสร้างไฟล์ใน Linux

• /home – โฟลเดอร์ของ user

• /etc – เก็บ config

• /var/log – ไฟล์ log ต่างๆ

• /usr/bin – โปรแกรมที่ใช้ทั่วไป

• /root – home ของ root user

ทักษะที่ควรฝึกเพิ่ม

5. จัดการแพ็กเกจ (Package Management)

ขึ้นอยู่กับ Distro ที่ใช้:

• Ubuntu/Debian: apt เช่น sudo apt update && sudo apt install nginx

• CentOS/RHEL: yum หรือ dnf

6. การจัดการ User

• adduser, useradd, passwd

• sudo – ใช้รันคำสั่งในสิทธิ์ root

7. ตั้งค่าเครือข่าย

• ifconfig / ip a – ดู IP address

• ping, traceroute, curl, wget – ทดสอบเครือข่าย

แนะนำโครงงานสำหรับฝึกหัด

ลองติดตั้ง Linux (เช่น Ubuntu Server) บนเครื่องจริงหรือ VirtualBox แล้วลอง:

• สร้าง user ใหม่และจัดสิทธิ์

• ติดตั้ง Apache/Nginx แล้วเปิดหน้าเว็บ

• สร้าง cron job ให้รันสคริปต์ทุกวัน

• เขียน bash script ง่ายๆ เช่น backup ไฟล์

แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม (ฟรี)

• https://linuxjourney.com

• https://ryanstutorials.net/linuxtutorial/

• YouTube ช่อง: Nixie Pixel, NetworkChuck

ถ้าใช้ Linux ทำเว็บ/เซิร์ฟเวอร์

ควรศึกษาต่อ:

• SSH และการเชื่อมต่อระยะไกล

• การใช้ tmux, screen

• การติดตั้ง Docker

• การตั้ง firewall ด้วย ufw